Қазіргі таңда әлемде діни мәселелердің қоғам өміріне ықпалы артып келеді. Дін – адамзат тарихымен бірге жасасып келе жатқан рухани құндылықтардың бірі. Ол адамдарды ізгілікке, мейірімділікке, адалдыққа, сабырлылыққа тәрбиелейді. Алайда діни білімнің таяз болуы немесе дінді қате түсіну қоғамда түрлі келеңсіз жағдайлардың орын алуына себеп болуы мүмкін. Сондықтан діни сауаттылықты арттыру – әрбір азаматтың ғана емес, тұтас мемлекеттің маңызды міндеттерінің бірі. Діни сауатты қоғам ғана тұрақтылықты сақтап, бейбіт өмірдің негізін қалай алады.Діни сауаттылық дегеніміз – адамның өз діні туралы дұрыс әрі сенімді ақпаратқа ие болуы, басқа діндерге құрметпен қарауы, дәстүрлі рухани құндылықтарды бағалай білуі және діни мәселелерде саналы шешім қабылдай алуы. Бұл тек қасиетті кітаптарды оқу немесе діни рәсімдерді орындаумен шектелмейді. Ол адамның діни ақпаратты саралап, ақиқат пен жалғанды ажырата білу қабілетін де қамтиды.

Ақпараттық технологиялар дамыған қазіргі кезеңде әлеуметтік желілер мен интернет кеңістігінде діни мазмұндағы ақпарат өте көп таралады. Өкінішке қарай, олардың барлығы бірдей сенімді емес. Кейбір топтар өздерінің теріс мақсаттарын жүзеге асыру үшін жастардың діни сауатсыздығын пайдаланып, жалған уағыздар мен бұрмаланған ақпараттарды насихаттайды. Мұндай жағдайда діни сауаты жоғары адам кез келген ақпараттың шынайылығын тексеріп, күмәнді көзқарастардан өзін қорғай алады.

Жастар – қоғамның ең белсенді әрі болашағын айқындайтын бөлігі. Сондықтан олардың діни сауаттылығына ерекше көңіл бөлу қажет. Жасөспірімдердің дүниетанымы толық қалыптаспағандықтан, олар түрлі ықпалдарға тез берілуі мүмкін. Егер олар отбасынан, мектептен және қоғамнан дұрыс рухани тәрбие алса, теріс идеологияларға ермейді. Осы тұрғыдан алғанда ата-ананың тәрбиесі, ұстаздардың өнегесі және білікті дін мамандарының түсіндіру жұмыстары аса маңызды рөл атқарады.

Қазақстан – көпұлтты әрі көпконфессиялы мемлекет. Елімізде түрлі ұлт пен дін өкілдері бір шаңырақ астында татулық пен келісімде өмір сүріп келеді. Бұл – халқымыздың төзімділігі мен өзара сыйластығының жарқын көрінісі. Осындай қоғамдық келісімді сақтау үшін әр азамат өз дінін құрметтеп қана қоймай, өзге сенім иелерінің құқықтары мен көзқарастарына да түсіністікпен қарауы қажет. Діни сауаттылық адамдар арасындағы өзара құрметті нығайтып, қоғамдағы тұрақтылықты сақтауға ықпал етеді.

Діни экстремизм мен радикализмнің алдын алудың ең тиімді жолдарының бірі – дұрыс діни білім беру. Экстремистік ағымдардың басты мақсаты – адамдардың санасын улап, қоғамда алауыздық туғызу. Олар көбіне қасиетті ұғымдарды өз мақсаттарына бұрмалап пайдаланады. Ал діни сауатты адам мұндай жалған түсініктердің қауіпті екенін түсініп, заң мен адамгершілік қағидаларын бәрінен жоғары қояды.Діни сауаттылық тек қауіптің алдын алу құралы ғана емес, рухани мәдениеттің маңызды бөлігі болып саналады. Рухани бай адам өз өмірінде адал еңбек етуге, үлкенді құрметтеуге, кішіге қамқор болуға, қоғам игілігі үшін қызмет етуге ұмтылады. Мұндай қасиеттердің барлығы еліміздің дамуына және азаматтық жауапкершіліктің қалыптасуына оң әсерін тигізеді.                                                     Қазіргі таңда білім беру ұйымдарында, мәдени орталықтарда және түрлі қоғамдық алаңдарда діни сауаттылықты арттыруға бағытталған кездесулер, семинарлар мен дәрістер өткізіліп келеді. Мұндай іс-шаралар халықтың дұрыс ақпарат алуына, діни мәселелерді сауатты түсінуіне және қоғамдағы келісімді нығайтуға ықпал етеді. Сонымен қатар әр азамат ресми және сенімді ақпарат көздеріне сүйеніп, өз білімін үнемі жетілдіріп отыруы маңызды. Діни сауаттылық – тек діни білімнің көрсеткіші емес, ол азаматтық жауапкершіліктің де белгісі. Заңды құрметтеу, қоғам тыныштығын сақтау, өзара сыйластықты нығайту және ұлттық бірлікті қолдау – діни мәдениеті жоғары адамның басты қасиеттері. Осындай көзқарас қалыптасқан қоғамда адамдар бір-біріне құрметпен қарап, кез келген мәселені бейбіт жолмен шешуге ұмтыладыБүгінде елімізде жастардың діни білімін жетілдіруге бағытталған көптеген жұмыстар жүргізілуде. Білім беру ұйымдарында түсіндіру кездесулері ұйымдастырылып, ақпараттық іс-шаралар өткізіледі. Теологтар мен дінтанушылар халық арасында дұрыс ақпарат таратып, дәстүрлі рухани құндылықтарды насихаттап келеді. Осындай жүйелі жұмыстардың нәтижесінде қоғамның діни сауаттылығы артып, түрлі қауіптердің алдын алуға мүмкіндік туындайды.              

Қорытындылай келе, діни сауаттылық – қауіпсіз әрі тұрақты қоғамның басты негіздерінің бірі. Өз дінін дұрыс түсінетін, өзге адамдардың сеніміне құрметпен қарайтын, заңды сыйлайтын азаматтар ғана елдің бірлігі мен тыныштығын сақтай алады. Сондықтан әрбір адам діни білімін сенімді дереккөздер арқылы толықтырып, рухани мәдениетін дамытуға ұмтылуы тиіс. Өйткені діни сауаттылығы жоғары қоғамда татулық, келісім және бейбітшілік әрқашан берік болады

 

  Н.Дүйсебай

 

  Түркістан облысы дін істері басқармасы

«Дін мәселелерін зерттеу орталығы» КММ           

  теолог маманы