Жастар – қоғамның ең белсенді әрі болашағын айқындайтын бөлігі. Жастық шақ – адамның білім алып, мамандық таңдап, өмірлік мақсатын қалыптастыратын маңызды кезең. Осы уақытта адам тек материалдық жетістікке емес, рухани дамуға да көңіл бөлуі қажет.  Дін тұрғысынан рухани ізденіс – адамның өзін тәрбиелеуі, білімге ұмтылуы, жақсы мінез қалыптастыруы және өмірінің мәнін түсінуге талпынуы. Дәстүрлі дінімізде де білім алуға ерекше мән беріледі. Білім адамның дүниетанымын кеңейтіп, дұрыс пен бұрысты ажыратуына көмектеседі. Сондықтан жас адамның діни біліммен қатар, заманауи ғылымды, кәсіби бағытты және қоғамға қажетті білімдерді меңгеруі маңызды. Білім мен тәрбие қатар жүргенде ғана жан-жақты тұлға қалыптасады.

            Жастардың рухани ізденісінде көркем мінездің орны ерекше. Адалдық, сабырлылық, жауапкершілік, ата-анаға құрмет, үлкенге ізет, кішіге қамқорлық – исламдағы маңызды адамгершілік қағидалардың бірі. Бұл қасиеттер адамның жеке өміріне ғана емес, қоғаммен қарым-қатынасына да оң әсер етеді. Қазіргі заманда жастардың алдында көптеген таңдау бар. Әлеуметтік желілер, түрлі ақпарат көздері адамның көзқарасына ықпал етеді. Дін тұрғысынан мұндай жағдайда әрбір ақпаратқа ойланып қарап, пайдалысын қабылдап, зияндысынан сақтану қажет. Діни мәселелерде де сенімді әрі білікті мамандардың түсіндіруіне жүгіну маңызды. Себебі дінді үстірт немесе бұрмаланған ақпарат арқылы түсіну түрлі қателіктерге әкелуі мүмкін.

            Дін жастарды қоғамнан оқшаулануға емес, пайдалы іске ұмтылуға үндейді. Адам өз еңбегімен отбасына, қоғамына және еліне пайдасын тигізуге талпынуы керек. Еңбек ету, адал кәсіппен айналысу, мұқтаж адамға көмектесу, білім тарату және қоғамдық жұмыстарға қатысу – адамның рухани дамуына ықпал ететін игі істер. Рухани ізденіс адамның ішкі дүниесін үнемі жетілдіруімен байланысты. Қателік жасаған жағдайда оны мойындап, түзелуге тырысу, ашуды жеңу, өз мінезін бақылау және өзгелерге кешіріммен қарау – адамның кемелдену жолындағы маңызды қадамдар. Исламдағы бұл ұстанымдар жастарды жауапкершілікке, сабыр мен ізгілікке тәрбиелейді, себебі жас ұрпақтың дүниетанымы, құндылықтары мен өмірлік ұстанымдары елдің болашағына тікелей ықпал етеді. Рухани ізденіс дегеніміз – адамның өзін тануы, өз мақсатын анықтауы, білімін жетілдіруі және қоғамдағы өз орнын түсінуге ұмтылысы. Қазіргі жастардың өміріне технология мен әлеуметтік желілер үлкен әсер етуде. Интернет арқылы әлемдегі кез келген ақпаратқа қол жеткізуге мүмкіндік бар. Бұл – білім алуға, жаңа кәсіптерді меңгеруге, басқа мәдениеттермен танысуға қолайлы жағдай. Алайда ақпараттың көптігі адамның дұрыс бағыт таңдауын қиындатуы мүмкін. Сондықтан жастардың сыни ойлау қабілетін қалыптастыруы өте маңызды. Рухани ізденіс тек дәстүрлі түсініктермен шектелмейді. Ол адамның мәдениетке, ғылымға, өнерге, әдебиетке, спортқа және қоғамдық өмірге қызығушылығынан да көрінеді. Кітап оқу, жаңа білім алу, шығармашылықпен айналысу, саяхаттау, түрлі қоғамдық жобаларға қатысу – адамның ой-өрісін кеңейтетін маңызды әрекеттер.

             Сонымен қатар қазіргі жастар үшін өзін-өзі дамыту мәселесі ерекше маңызға ие. Жас адам өзінің қабілеті мен қызығушылығын анықтап, болашақ мамандығын саналы түрде таңдауға тырысады. Бұл үдерісте отбасының, білім беру ортасының және қоғамның қолдауы маңызды. Жастарға өз пікірін еркін білдіруге, бастама көтеруге және жауапкершілік алуға мүмкіндік берілгені дұрыс. Рухани тұрғыдан қалыптасқан адам – тек өз жетістігін ойлайтын емес, қоғам алдындағы жауапкершілігін де түсінетін тұлға. Қоршаған ортаға құрметпен қарау, өзгенің пікірін сыйлау, адал еңбек ету, заңды сақтау және қоғамдық мәселелерге бейжай қарамау – қазіргі заманғы азаматқа тән негізгі қасиеттер.

                Қорыта  келе, жастардың рухани ізденісі – олардың тұлғалық дамуы мен қоғамның өркениетті болашағы үшін маңызды үдеріс. Бүгінгі жас ұрпақ білімді, сыни ойлайтын, мәдениетті және жауапкершілігі жоғары болса, қоғам да соғұрлым тұрақты әрі дамыған болады. Сондықтан жастарға дайын көзқарасты ұсынудан гөрі, өз жолын табуға және саналы таңдау жасауға жағдай жасау маңызды, ислам діні тұрғысынан жастардың рухани ізденісі – білім, тәрбие, көркем мінез және пайдалы әрекет арқылы жүзеге асатын маңызды үдеріс. Рухани тұрғыдан дамыған жас өз болашағын ғана емес, айналасындағы адамдардың да игілігін ойлайтын жауапты азамат болуға ұмтылады. Сондықтан жастар үшін білім мен имандылықты, заманауи дамуды және адамгершілік құндылықтарды қатар алып жүру маңызды.

  ­Ғ.Өгембай

Түркістан облысы дін істері басқармасы

«Дін мәселелерін зерттеу орталығы» КММ                                       

теолог маманы