Ерлік – адам бойындағы батылдық, қайсарлық, отансүйгіштік сияқты асыл қасиеттердің көрінісі. Ер адам ғана емес, кез келген азамат қиындыққа мойымай, ел мүддесі үшін қызмет етсе, ол – ерлік. Кейде ерлік майдан даласында көрінсе, кейде бейбіт өмірде халыққа адал еңбек етуден байқалады.                                                                                                                 

Әр халықтың тарихында елін қорғап, халқының болашағы үшін жанын қиған батыр тұлғалар болады. Қазақ халқы да ерлік пен батырлықты қастерлеген халықтардың бірі. Халқымыздың сан ғасырлық тарихында жерін жаудан қорғаған, елінің тәуелсіздігі үшін күрескен ержүрек азаматтар аз болмаған. Олардың ерлігі бүгінгі ұрпаққа үлгі болып, халық жадында мәңгі сақталып келеді. Сондықтан «Ерлік – елге мұра, ұрпаққа үлгі» деген сөздің тәрбиелік мәні зор. Бұл нақыл сөздің негізгі мағынасы – ерлік ешқашан ұмытылмайды, ол халықтың рухани байлығы ретінде ұрпақтан-ұрпаққа жетеді дегенді білдіреді. Батырлардың өмір жолы мен жасаған игі істері кейінгі жастарға күш-қуат беріп, Отанды сүюге тәрбиелейді. Қазақ халқы ежелден ерлік пен батырлықты жоғары бағалаған халық. «Батыр туса – ел ырысы, жаңбыр жауса – жер ырысы» деп дана халқымыз бекер айтпаған. Ұлт тарихына көз жүгіртсек, елін, жерін қорғаған талай батырлар мен қаһармандарды көреміз. Олардың ерлігі халық жадында сақталып, кейінгі ұрпаққа өнеге болып келеді. Осы тұрғыдан алғанда, «Ерлік – елге мұра, ұрпаққа үлгі» деген нақыл сөздің мәні ерекше. Бұл сөз ерлік ешқашан ұмытылмайтынын, оның халықтың рухани байлығына айналатынын білдіреді. Қазақ халқы үшін ерлік ұғымы қасиетті саналған. Батырлар елін жаудан қорғап, халықтың тәуелсіздігі үшін күресті. Олар өз бастарын қауіпке тігіп, болашақ ұрпақтың бейбіт өмір сүруі үшін жан аямай еңбек етті. Осындай ержүрек жандардың арқасында халқымыз азат ел болып отыр.          

Қазақ тарихында ерлігімен ел есінде қалған батырлар өте көп. Мысалы, Қабанбай батыр, Бөгенбай батыр, Наурызбай батыр сияқты хас батырлар жоңғар шапқыншылығы кезінде ел тәуелсіздігі үшін күресті. Олар жауға қарсы шығып, туған жерін қорғауда үлкен ерлік көрсетті. Ұлы Отан соғысы жылдарында да қазақ халқы көптеген батырларды дүниеге әкелді. Бауыржан Момышұлы өзінің батылдығымен әрі қолбасшылық шеберлігімен әлемге танылды. Оның ерлігі талай жасқа үлгі болды. Сонымен қатар Әлия Молдағұлова мен Мәншүк Мәметова сынды қазақ қыздары да майданда асқан ерлік көрсетті. Олар Отан үшін жанын аямай, халықтың мақтанышына айналды.                                                                                                     

Бүгінгі жастар батырларымыздың ерлігін біліп өсуі керек. Өйткені ерлік туралы әңгімелер жас ұрпақтың бойында патриоттық сезімді қалыптастырады. Батырлардың өмірі мен ісі жастарды елін сүюге, адал болуға, қиындыққа төтеп беруге тәрбиелейді. Қазіргі таңда ерлік тек соғыста ғана емес, бейбіт өмірде де қажет. Мысалы, дәрігерлердің адам өмірін сақтап қалуы, мұғалімдердің білім беру жолындағы еңбегі, құтқарушылардың қауіпке қарамай адамдарды құтқаруы – бәрі де ерлікке жатады. Ел дамуына үлес қосып жүрген әрбір еңбекқор азамат қоғам үшін маңызды тұлға.        

Қазіргі жастар технология мен білім дамыған заманда өмір сүріп жатыр. Сондықтан олар тек күшпен емес, біліммен де елге қызмет етуі керек. Ғалым, дәрігер, ұстаз, спортшы немесе қарапайым еңбек адамы болсын, әркім өз ісін адал атқарса, ол да елге жасаған үлкен қызмет болып саналады.  Қорыта айтқанда, ерлік – халықтың мәңгілік қазынасы. Батырлардың ерлігі ұлт рухын көтеріп, ел бірлігін нығайтады. Олардың жасаған игі істері мен батылдығы кейінгі ұрпаққа үлгі болып қала береді. Сондықтан әр адам ата-баба ерлігін құрметтеп, елін сүюді, халқына адал қызмет етуді өзіне парыз санауы тиіс. Ерлік ешқашан ұмытылмайды, өйткені ерлік – елге мұра, ұрпаққа үлгі.

 

М.Салиходжаев

  

Түркістан облысының дін істері басқармасы

«Дін мәселелерін зерттеу орталығы» КММ-нің

Мақтаарал, Жетісай ауданындағы бөлімінің маманы