Қазіргі жаһандану дәуірінде ұлттық қауіпсіздік ұғымы тек әскери немесе экономикалық тұрақтылықпен ғана шектелмейді. Қоғамның рухани тұтастығы, азаматтардың діни сауаттылығы мен ел ішіндегі конфессияаралық татулық та мемлекеттің тұрақтылығына тікелей әсер ететін маңызды факторлардың бірі болып табылады. Осы тұрғыдан алғанда, діни қауіпсіздік – ұлттық қауіпсіздіктің ажырамас бөлігі.

Діни қауіпсіздік дегеніміз – қоғамда діни алауыздықтың, экстремистік және радикалды идеологиялардың таралуына жол бермеу, азаматтардың діни сенім бостандығын сақтай отырып, елдің тұрақтылығы мен қоғамдық келісімді қамтамасыз ету. Егер мемлекетте діни тұрақтылық әлсіресе, бұл қоғамдық қақтығыстарға, жастардың теріс ағымдардың ықпалына түсуіне және ұлттық бірліктің бұзылуына алып келуі мүмкін.

Қазақстан – көпұлтты және көпконфессиялы мемлекет. Елімізде ислам, христиандық және басқа да дін өкілдері өзара сыйластық пен татулықта өмір сүріп келеді. Бұл – еліміздің басты құндылықтарының бірі. Мемлекет діни сенім бостандығына кепілдік бере отырып, қоғамда бейбітшілік пен тұрақтылықты сақтау бағытында жүйелі жұмыстар жүргізуде. Алайда қазіргі ақпараттық технологиялардың дамуы, әлеуметтік желілер мен интернет кеңістігінің ықпалы деструктивті діни идеологиялардың таралуына да мүмкіндік беріп отыр.

Әсіресе жастар діни ақпаратты көбіне интернеттен алады. Бірақ ғаламтордағы барлық мәлімет шынайы әрі сенімді бола бермейді. Кейбір радикалды топтар діни ұғымдарды бұрмалап, адамдарды қоғамнан оқшаулануға, мемлекет заңдарын мойындамауға немесе өзге көзқарастағы адамдарға қарсы тұруға шақырады. Мұндай теріс идеологиялар ұлттық құндылықтарға, дәстүрлі мәдениетке және қоғамдық тұрақтылыққа қауіп төндіреді.

Сондықтан діни қауіпсіздікті қамтамасыз етудің негізгі жолдарының бірі – діни сауаттылықты арттыру. Дінді дұрыс түсіну адамды радикалды идеялардан қорғайды. Отбасы, білім беру ұйымдары, дінтанушылар мен теолог мамандар жастарға дәстүрлі діни құндылықтарды, зайырлы мемлекеттің қағидаларын және ұлттық мәдениетті дұрыс түсіндіруі қажет.

Сонымен қатар ұлттық қауіпсіздікті нығайтуда патриоттық тәрбие де маңызды рөл атқарады. Өз елін, жерін, мәдениеті мен тарихын құрметтейтін азамат ешқашан қоғамның тұтастығына қарсы әрекет етпейді. Дәстүрлі құндылықтарды сақтау, ұлттық мәдениетті дәріптеу және қоғамдағы бірлікті нығайту – діни қауіпсіздіктің маңызды негіздерінің бірі.

Діни қауіпсіздік мәселесінде бұқаралық ақпарат құралдарының да жауапкершілігі зор. Теледидар, газет-журналдар және интернет платформалар арқылы халыққа дәстүрлі діннің құндылықтарын, зайырлы қоғам қағидаларын және діни экстремизмнің қауіптілігін тұрақты түрде түсіндіру қажет. Ақпараттық-түсіндіру жұмыстары қоғамның діни сауатын арттыруда маңызды рөл атқарады.

Бүгінде әлемнің көптеген елдері діни экстремизм мен терроризм мәселесіне ерекше назар аударып отыр. Террорлық ұйымдар дінді саяси мақсатта пайдаланып, қоғам ішінде қорқыныш пен тұрақсыздық қалыптастыруға тырысады. Мұндай қауіптердің алдын алу үшін мемлекет құқықтық және идеологиялық жұмыстарды қатар жүргізуі тиіс. Қазақстанда бұл бағытта заңнамалық шаралар қабылданып, арнайы мемлекеттік бағдарламалар жүзеге асырылуда.

Қорытындылай келе діни қауіпсіздік – ел тұрақтылығының, қоғамдық келісімнің және ұлттық бірліктің кепілі. Діни экстремизм мен радикализмнің алдын алу тек мемлекеттік органдардың ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті. Әр азамат діни ақпаратқа сын көзбен қарап, ресми әрі сенімді дереккөздерге жүгініп, қоғамдағы бейбітшілік пен татулықты сақтауға үлес қосуы тиіс. Ұлттық қауіпсіздік рухани қауіпсіздіктен басталады.

 

Б.Абдрахман

Түркістан облысы дін істері басқармасы

«Дін мәселелерін зерттеу орталығы» КММ – нің

теолог маманы