Қазіргі таңда зайырлы мемлекеттерде діни сауаттылық мәселесі маңызды тақырыптардың бірі болып отыр. Қазақстан зайырлы мемлекет болғандықтан, әр азаматтың діни сенім бостандығына құқығы бар. Дегенмен, діни сауатсыздық – қоғамда түрлі мәселелерге, соның ішінде радикализмге, дін мен дәстүрдің ара-жігін ажырата алмауға алып келуі мүмкін. Осы орайда, жастардың діни сауаттылығын арттыру – маңызды міндет. Осындай қоғамда жастардың діни сауаттылығы ерекше мәнге ие. Жастар – кез келген қоғамның қозғаушы күші. Олар жаңа тың идеяларға, өзгерістерге ашық, сол себепті әртүрлі идеологиялық ағымдардың ықпалына түсу қаупі жоғары. Діни сауатты болу дегеніміз – діннің мәнін, оның тарихын, өз сеніміңді құрметтей отырып, өзгелердің көзқарасын түсіну, мәдениеттегі орнын және зайырлы қоғаммен байланысын түсіну қабілеті. Бұл білім жастардың діни фанатизмге түспеуіне, жалған діни ағымдардың ықпалына ермеуіне және рухани құндылықтарды дұрыс қабылдауына көмектеседі. діни экстремизмнен сақтану және діннің мәдени, тарихи рөлін білу.
Жастардың діни білімін арттыру – олардың рухани дамуымен қатар, қоғамдық тұрақтылық пен дінаралық келісімді сақтау үшін қажет. Зайырлы қоғам – дін мен мемлекеттің өзара тәуелсіздігін сақтай отырып, азаматтардың діни сенім бостандығына кепілдік беретін жүйе. Мұндай қоғамда діни сауаттылық жастарға: дін мен зайырлылықтың үйлесімділігін түсінуге, діни сенімдерге құрметпен қарауға, экстремизм мен радикализмнен сақтануға, өз құқығы мен міндеттерін дұрыс түсінуге көмектеседі.
Енді зайырлы мемлекет дегенге тоқталар болсақ: діни сенім бостандығын қамтамасыз ететін, бірақ діни ұстанымдарды мемлекеттік басқару жүйесінен бөлетін жүйе. Қазақстан Конституциясында елдің зайырлы мемлекет екендігі және әр азаматтың ар-ождан бостандығы мен діни сенім еркіндігі сақталатыны айқын көрсетілген. Дегенмен, бұл қоғамда дінге тыйым салынды дегенді білдірмейді. Керісінше, мемлекет азаматтардың діни сенімін құрметтей отырып, олардың радикалды көзқарастарға ұрынбауына жағдай жасайды. Сол қоғамдағы жастардың діни сауаттылығын арттыру жолдарын айта кетсек:
1. Білім беру жүйесі арқылы мектептер мен жоғары оқу орындарында дінтану пәндерін сапалы діни білімнің ғылыми және зайырлы негізде берілуі
2. Қоғамдық орындарда діни сенімдерге қатысты сауатты ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жүргізу
бере отырып, дін мен дәстүрді байланыстыру
4. Жастардың әлеуметтік желілер мен ғаламтор кеңістігінде сауатты діни ақпаратты дұрыс сүзгіден өткізуіне ықпал жасау
5. Деструктивті діни ағымдардың ықпалынан сақтандыру бойынша бағдарламалар ұйымдастыра отырып дін мамандарының жастармен жиі жүздесулер өткізуіне ықпал жасау болып табылады.
Қорыта келе, зайырлы қоғамда жастардың діни сауаттылығы – олардың толерантты, рухани дамыған және ұлттық құндылықтарға берік болып қалыптасуының кепілі. Діни және зайырлы құндылықтардың дұрыс ұштасуы арқылы ғана жастар радикалды ағымдардың ықпалынан сақтанып, қоғамның толыққанды мүшесі бола алады. Сондықтан білім беру, ақпараттық саясат және рухани тәрбие арқылы олардың діни сауатын арттыру – мемлекет пен қоғамның ортақ міндеті, елде діни білім мен зайырлылық қағидаттарының дұрыс үйлесуі – қоғам тұрақтылығы мен рухани дамудың кепілі. Дұрыс діни білім алған жас ұрпақ радикалды идеологияларға қарсы тұра алады және өз елінің рухани-мәдени дамуының тұтастығына үлес қосады.
Е.Ештай
«Оңалту жұмыстарын ұйымдастыру»
бөлімінің маманы
Зайырлы қоғамдағы жастардың діни сенімі
