Қазіргі жаһандану дәуірінде жас ұрпақтың рухани бағдарын қалыптастыру – қоғам үшін аса маңызды мәселе. Зайырлы қоғамда өмір сүре отырып, жастардың ұлттық болмысын, адамгершілік құндылықтарын сақтап қалу басты міндеттердің бірі болып отыр. Себебі рухани бай, саналы ұрпақ – ел болашағының берік іргетасы. Зайырлылық діннен бас тарту емес, керісінше әр азаматтың ар-ождан бостандығын құрметтеу дегенді білдіреді. Сондықтан зайырлы қоғамда жас ұрпақтың рухани бағдары жалпыадамзаттық құндылықтар арқылы қалыптасуы тиіс. Оларға адалдық, әділдік, еңбекқорлық, жауапкершілік, мейірімділік сияқты қасиеттер жатады. Бұл құндылықтар дінге тәуелсіз, бірақ адамзатқа ортақ рухани негіз болып саналады.

Жас ұрпақтың рухани дамуына ең алдымен отбасы үлкен әсер етеді. Отбасындағы тәрбие, ата-ананың үлгісі, ұлттық салт-дәстүрге деген құрмет баланың дүниетанымын қалыптастырады. Жастардың рухани дамуына білім беру жүйесінің ықпалы да зор. Мектеп пен жоғары оқу орындары тек білім беріп қана қоймай, тұлғаның ішкі мәдениетін, азаматтық ұстанымын қалыптастыруы қажет. Сыни ойлай алатын, өз пікірін дәлелдей білетін, қоғам алдындағы жауапкершілігін сезінетін жас – зайырлы қоғамның басты жетістігі. Ұлттық  тәрбие мен мәдени мұраны сақтау рухани бағдардың маңызды құрамдас бөлігі болып табылады. Халықтың тарихы, әдебиеті, салт-дәстүрі жастардың бойында елге деген сүйіспеншілік пен ұлттық сана қалыптастырады. Бұл құндылықтарды заманауи тәсілдер арқылы жеткізу – жастармен тіл табысудың тиімді жолы.

Қазақ халқының ауыз әдебиеті, тарихи тұлғалары, рухани мұрасы жастарға өнеге бола алады. Мұндай құндылықтарды заманауи форматта насихаттау, әсіресе әлеуметтік желілер арқылы жеткізу – бүгінгі күннің талабы.

Зайырлы қоғам руханиятты жоққа шығармайды, керісінше әр адамның еркін ойлауына, таңдау жасауына мүмкіндік береді. Сондықтан жас ұрпақтың рухани бағдары діни ұстанымдардан бөлек, адамгершілік, моральдық және ұлттық құндылықтар негізінде қалыптасуы тиіс. Ар-ождан, әділдік, сыйластық, жауапкершілік секілді қасиеттер – кез келген өркениетті қоғамның тірегі.

Қорытындылай келе, зайырлы қоғамдағы жас ұрпақтың рухани бағдарын қалыптастыру жолдары:

1. Отбасы тәрбиесін күшейту

Баланың рухани негізі отбасында қаланады. Ата-ананың үлгісі, сыйластық пен жауапкершілікке баулу маңызды.

2. Білім беру арқылы адамгершілік құндылықтарды сіңіру

Мектеп пен оқу орындарында адалдық, әділдік, еңбекқорлық секілді қасиеттерді тәрбиелеу.

3. Ұлттық мәдениет пен дәстүрді насихаттау

Тарих, әдебиет, салт-дәстүр арқылы ұлттық сана мен рухани сабақтастықты қалыптастыру.

4. Сыни ойлау қабілетін дамыту

Жастарды ақпаратты талдауға, өз пікірін қалыптастыруға үйрету – теріс ықпалдан қорғайды.

5. Қоғамдық және еріктілік қызметке тарту

Қайырымдылық, волонтерлік жұмыстар арқылы жауапкершілік пен жанашырлықты дамыту.

6. Цифрлық мәдениетті қалыптастыру

Әлеуметтік желілерді саналы қолдануға, пайдалы контентті таңдауға бағыттау.

7. Жалпыадамзаттық құндылықтарды дәріптеу

Сыйластық, төзімділік, өзара түсіністік – зайырлы қоғамның негізгі рухани тіректері.

8. Жастарға сенім мен еркін таңдау беру

Өз көзқарасын ашық білдіруге мүмкіндік жасау – рухани кемелденудің негізі.

Ұ.Тұрсын       

Түркістан облысының дін істері басқармасының 

«Дін мәселелерін зерттеу орталығы»

КММ-нің маманы