Қазіргі жаһандану дәуірінде жастардың дүниетанымы сан түрлі ақпарат көздерінің ықпалымен қалыптасуда. Әлеуметтік желілер, интернет платформалар, түрлі идеологиялар мен өмірлік ұстанымдар жас ұрпақтың санасына әсер етіп отыр. Осындай кезеңде діннің, соның ішінде исламның жастар өміріндегі орны ерекше маңызға ие. Себебі дін – тек құлшылық жүйесі ғана емес, ол адамды тәрбиеге, жауапкершілікке, парасаттылыққа жетелейтін рухани ілім.

Жастар – қоғамның айнасы:

Жастар – кез келген қоғамның болашағы, оның дамуы мен тұрақтылығы тікелей жас буынның санасы мен сеніміне байланысты. Егер жастар рухани тұрғыда әлсіз болса, қоғамда моральдық дағдарыс, құндылықтардың әлсіреуі орын алады. Ал иманды, саналы, білімді жастар – елдің тірегі. Ислам діні жастарды білімге, ойлануға, әділдікке, сабыр мен жауапкершілікке шақырады. Құранда «Білетіндер мен білмейтіндер тең бе?» деп, білімнің маңыздылығы айқын көрсетіледі. Бұл – діннің жастарды тек сенімге ғана емес, саналы ойға тәрбиелейтінін дәлелдейді.

Сенім мен сананың үйлесімі:

Кейде дін тек соқыр сенім ретінде қабылданады. Алайда шынайы исламда сенім ақылмен, сана-сезіммен ұштасады. Жастар дінді терең түсінбей, үстірт қабылдаса, бұл түрлі қателіктер мен адасуларға әкелуі мүмкін. Сондықтан дінге келу – эмоциямен емес, біліммен, түсінікпен болуы қажет. Сенім – жүректің ісі, ал сана – ақылдың таразысы. Осы екеуі үйлескенде ғана адам өз жолын табады. Ислам тарихында да білімді, ойлы жастардың қоғамға үлкен үлес қосқаны белгілі. Имам Ағзам, Имам Шафиғи сынды ғұламалар жас кезінен білімге ден қойып, үмбетке қызмет еткен.

Жастар және діни сауаттылық:

Қазіргі таңда діни сауаттылық – аса маңызды мәселе. Ақпараттың көптігі дұрыс пен бұрысты ажыратуды қиындатып отыр. Кейбір жастар радикалды немесе жалған діни ағымдардың жетегінде кетіп жатады. Бұл көбінесе діни білімнің таяздығынан, сенімді дереккөздің болмауынан туындайды. Сондықтан жастар дінді:

         • сенімді ғалымдардан;

         • ресми діни мекемелерден;

         • дәстүрлі ислам көзқарасы негізінде үйренуі керек.

Дін – бөліну емес, бірігу құралы екенін жастар саналы түрде түсінгені жөн. Діннің жастар тәрбиесіндегі рөлі:

Ислам адамгершілік құндылықтарды бірінші орынға қояды. Ата-анаға құрмет, үлкенге ізет, кішіге қамқорлық, адал еңбек, аманатқа қиянат жасамау – мұның бәрі жастарды кемел тұлға ретінде қалыптастырады. Мұндай қасиеттер тек жеке адамға емес, тұтас қоғамға пайда әкеледі.

Дінді дұрыс түсінген жас:

         • жаман әдеттерден аулақ болады;

         • өміріне мақсат қояды;

         • өз ісі үшін жауапкершілік алады;

         • қоғамға пайдалы болуға ұмтылады.

Қорытындылай келе, жастар мен дін тақырыбы – тек бүгіннің емес, болашақтың мәселесі. Сенім мен сананы қатар тәрбиелеу арқылы ғана рухани мықты, ойы сергек ұрпақ қалыптастыруға болады. Дін – жастарды шектеу емес, керісінше, оларды биік мақсаттарға жетелейтін рухани бағдаршам. Ендеше, жастар дінді терең түсініп, саналы түрде ұстанса, қоғамда тұрақтылық, әділдік пен адамгершілік салтанат құрады.

Ә.Болат

Түркістан облысының дін істері басқармасы

«Дін мәселелерін зерттеу орталығы» КММ-нің

Мақтаарал, Жетісай ауданындағы бөлімінің маманы