Қазіргі заманда қоғам қауіпсіздігі тек экономикалық немесе әскери қуатпен ғана емес, рухани тұрақтылықпен де тығыз байланысты. Осы тұрғыда діни сауаттылық мәселесі ерекше маңызға ие. Дін – адамзат өркениетінің ажырамас бөлігі, ол адамдарды ізгілікке, сабырлыққа, әділдік пен мейірімге үндейді. Алайда дінді дұрыс түсінбеу, оның мәнін терең ұғынбау немесе үстірт қабылдау қоғамда түрлі келеңсіз жағдайлардың туындауына себеп болуы мүмкін.

Діни сауаттылық дегеніміз – діннің негізгі қағидаларын, тарихын, құндылықтарын және оның адам мен қоғам өміріндегі орнын дұрыс түсіну. Діни тұрғыдан сауатты адам кез келген ақпаратты сын тұрғысынан қабылдайды, дін мен радикалды идеологияның ара жігін ажырата алады. Ал діни білімнің таяздығы адамдарды жалған діни ағымдардың ықпалына түсіріп, олардың санасын теріс бағытта қалыптастыруы ықтимал.

Бүгінгі таңда экстремистік және радикалды ұйымдар дін атын жамылып, қоғамға қауіп төндіруде. Олар өз мақсаттарын жүзеге асыру үшін қасиетті ұғымдарды бұрмалап, әсіресе жастарды арбауға тырысады. Жастардың өмірлік тәжірибесінің аздығы мен діни білімінің жеткіліксіздігі мұндай топтардың ықпалына түсуіне жол ашуы мүмкін. Сондықтан діни сауаттылық – радикализмнің алдын алудың ең тиімді жолдарының бірі.

Діни сауаттылық қоғамдағы бейбітшілік пен тұрақтылықты сақтауда да маңызды рөл атқарады. Әртүрлі дін мен конфессия өкілдері бір-бірінің сеніміне құрметпен қарап, ортақ адамгершілік құндылықтарды жоғары қояды. Бұл өз кезегінде қоғамда өзара түсіністік пен татулықты қалыптастырады. Көпұлтты және көпконфессиялы Қазақстан үшін діни келісім – ел бірлігінің негізі.

Діни сауаттылықты арттыруда мемлекет, білім беру мекемелері, діни ұйымдар және отбасы институты бірлесе жұмыс істеуі қажет. Мектептер мен жоғары оқу орындарында дінтану бағытындағы білім беру, ақпараттық-түсіндіру шаралары, білікті мамандармен кездесулер өткізу азаматтардың діни танымын кеңейтуге ықпал етеді. Сонымен қатар отбасыдағы тәрбие де тұлғаның дүниетанымының қалыптасуында шешуші рөл атқарады.

Сонымен қатар діни сауаттылық жеке адамның ішкі мәдениеті мен жауапкершілігін қалыптастырады. Діни білімі бар азамат өз іс-әрекетіне жауапкершілікпен қарап, қоғамдағы заңдар мен тәртіпті құрметтейді. Ол дінді саясатпен немесе күш қолданумен байланыстыруға болмайтынын түсінеді. Мұндай көзқарас қоғамда құқықбұзушылықтың, зорлық-зомбылықтың және төзімсіздіктің алдын алуға ықпал етеді. Діни сауаттылық адамдарды бір-бірін тыңдауға, түсінуге және келісімге келуге үйретеді, ал бұл кез келген тұрақты қоғамның басты белгісі болып табылады.

Қорытындылай келе, діни сауаттылық – қоғам қауіпсіздігін қамтамасыз ететін маңызды рухани тірек. Дінді дұрыс түсінген, саналы әрі жауапкершілігі жоғары азаматтардан құралған қоғамда экстремизм мен радикализмге орын жоқ. Сондықтан діни сауаттылықты арттыру – бейбіт, тұрақты және қауіпсіз қоғам құрудың басты кепілі.

 

 А.Уралбаев

 

Түркістан облысы дін істері басқармасының

«Дін мәселелерін зерттеу орталығы» КММ-нің

Сайрам ауданындағы теолог маманы