Адам өмірінде материалдық игіліктердің орны ерекше болғанымен, рухани байлықтың мәні одан да терең әрі маңызды. Рухани байлық – адамның ішкі дүниесінің тазалығы, адамгершілігі, имандылығы, мәдениеті мен білімінің жиынтығы. Ол адамға өмір жолында бағыт-бағдар беретін шамшырақ іспетті. Сондықтан да «Рухани байлық – өмір шамшырағы» деп бекер айтылмаған.

Ең алдымен, рухани байлық адамды адам ететін басты қасиеттердің бірі. Егер адамның жүрегінде мейірім, әділдік, адалдық, сабырлылық сияқты асыл қасиеттер болса, ол қоғамда құрметке ие болады. Рухани бай адам өз пайдасын ғана ойламай, айналасындағы адамдарға да қамқорлықпен қарайды. Мұндай адам қоғамның дамуына да оң ықпал етеді.

Рухани байлықтың негізі – тәрбие мен білім. Адам бала кезінен отбасында көрген тәрбиесі арқылы адамгершілік құндылықтарды бойына сіңіреді. Ата-ана баласына тек материалдық жағдай жасап қана қоймай, оның рухани дамуына да көңіл бөлуі тиіс. Әдептілік, үлкенге құрмет, кішіге ізет көрсету сияқты қасиеттер отбасында қалыптасады. Ал мектеп пен қоғам бұл тәрбиені әрі қарай дамытып, тұлғаның жан-жақты жетілуіне көмектеседі. Білім мен мәдениет те адамның рухани дамуына үлкен әсер етеді. Кітап оқу, ғылым мен өнерге қызығу, мәдени шараларға қатысу адамның ой-өрісін кеңейтіп, дүниетанымын байытады. Әдебиет пен өнер арқылы адам өмірдің терең мәнін түсінеді, жақсы мен жаманды ажырата біледі. Сол арқылы оның ішкі дүниесі байып, рухани тұрғыдан жетіледі.

Қазіргі жаһандану дәуірінде адамдардың өмір салты өзгеріп, материалдық құндылықтарға басымдық беріле бастады. Дегенмен, технологиялық даму қаншалықты қарқынды болса да, рухани құндылықтардың маңызы ешқашан төмендемейді. Егер адам тек материалдық жетістіктерге ғана ұмтылып, рухани дамуды елемесе, оның өмірі толыққанды болмайды. Рухани байлықсыз адам өзін де, қоғамды да бақытты ете алмайды.

Сонымен қатар, рухани байлық адамның өмірге деген көзқарасын қалыптастырады. Қиындықтар мен сынақтар кездескен кезде рухани күші мықты адам мойымайды, сабыр сақтап, дұрыс шешім қабылдай біледі. Өйткені оның өмірлік ұстанымы, ішкі сенімі бар. Ал рухани дүниесі әлсіз адам түрлі қиындықтарға тез беріледі.

Қазіргі заманда технология дамып, адамдардың өмірі жылдам өзгеруде. Дегенмен, материалдық жетістіктер рухани құндылықтардың орнын баса алмайды. Егер адам тек байлық пен пайдаға ғана ұмтылып, рухани дүниесін дамытпаса, оның өмірі мәнсіз болып қалуы мүмкін. Сондықтан әр адам кітап оқып, білімін арттырып, мәдениетін көтеріп, жақсы қасиеттерді бойына сіңіруге ұмтылуы керек. Рухани байлықтың тағы бір маңызды көзі – өнер мен әдебиет. Өнер адамды сұлулықты сезінуге, өмірдің терең мәнін түсінуге тәрбиелейді. Көркем шығармалар адамға ой салып, оның дүниетанымын кеңейтеді. Осы арқылы адам өзінің ішкі жан дүниесін байытады.

Қорытындылай келе, рухани байлық – адам өміріндегі ең қымбат қазына. Ол адамға дұрыс жол көрсетіп, өмірдің қиын кезеңдерінде тірек болады. Рухани бай адам ғана шынайы бақытты өмір сүре алады. Сондықтан әрбір адам өз рухани дүниесін дамытуға ұмтылып, адамгершілік құндылықтарды сақтауы тиіс. Сонда ғана қоғам да, адам өмірі де жарқын әрі мағыналы болады.

 

М.Салиходжаев

 

Түркістан облысының дін істері басқармасы

«Дін мәселелерін зерттеу орталығы» КММ-нің

Мақтаарал, Жетісай ауданындағы бөлімінің маманы